Podstawy normatywne
Publiczna mapa normatywna poLCA — fundament cytowalny dla weryfikatorów EPD, audytorów PCA i praktyków LCA. Każda decyzja metodyczna w bazie ma odniesienie do konkretnej sekcji normy ISO/EN, guide UE/JRC oraz aktu unijnego.
Każda decyzja metodyczna w bazie poLCA — granica systemu, alokacja, wybór wskaźnika charakteryzacji, klasyfikacja danych, wartość domyślna — musi być oparta o konkretną sekcję normy ISO/EN, dokument metodyczny Komisji Europejskiej lub JRC oraz, gdzie ma to zastosowanie, akt prawny UE. Cytowanie ogólnikowe „wg ISO 14044" lub „zgodnie z EN 15804" nie jest wystarczające: weryfikator EPD i akredytator PCA muszą mieć możliwość wskazania paragrafu, tabeli lub aneksu, na którym poLCA opiera daną wartość lub regułę.
poLCA aspiruje do statusu referencyjnego źródła danych dla programu EPD Polska oraz dla weryfikatorów akredytowanych przez PCA w obszarze ISO 14025 i ISO/IEC 17029. Z tego powodu wszystkie cytowania w bazie utrzymujemy na poziomie sekcji, podsekcji, tabeli lub aneksu. Niniejsza strona porządkuje 32 komponenty mapy normatywnej w siedmiu warstwach (metodyka LCA, PCR, wskaźniki referencyjne, conservative defaults, walidacja regulacyjna, aktualizacje, kalkulatory) oraz publikuje siedem procedur jakości i wzorce cytowań inline, które obowiązują w całym programie.
Mapa porządkuje wszystkie elementy bazy poLCA, dla których istnieje twarda podstawa normatywna. Kolumna „Cytowanie inline" zawiera wzorzec gotowy do skopiowania do raportu LCA, deklaracji EPD lub dokumentacji walidacyjnej.
| # | Komponent | Norma ISO/EN | Guide UE/JRC | Akt UE | Cytowanie inline |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Goal & scope | ISO 14040:2006 §5.2; ISO 14044:2006 §4.2 | ILCD Handbook 2010 Part 2a §6 | — | (ISO 14044:2006 §4.2.2; ILCD Handbook 2010 Part 2a §6.4) |
| 2 | LCI — inwentaryzacja | ISO 14044:2006 §4.3; ISO 14048:2002 | ILCD Handbook Part 2b §7; PEF Method 2021 §6.6 | Komisja Rec. (UE) 2021/2279 Zał. I §4.4 | (ISO 14044:2006 §4.3.2; PEFCR Guidance v6.3 §4.4.6) |
| 3 | LCIA — 16 wskaźników | EN 15804+A2:2019 §6.3.5 Tab. 5; ISO 14044 §4.4 | JRC EF 3.1 method 2022 | Komisja Rec. (UE) 2021/2279 Zał. I §4.4.7 | (EN 15804+A2:2019/A1:2021 §6.3.5.2 Tab. 5; charakteryzacja: EF 3.1, JRC 2022) |
| 4 | Interpretacja | ISO 14044:2006 §4.5; EN 15804+A2 §6.3.10 | ILCD Handbook Part 2a §10 | — | (ISO 14044:2006 §4.5.2) |
| 5 | Spójność i kompletność | ISO 14044:2006 §4.5.3.2/§4.5.3.3 | ILCD Handbook Part 2a §10.4 | — | (ISO 14044:2006 §4.5.3.2 Completeness check) |
| 6 | Third-party verification | ISO 14025:2006 §8.1.3; EN 15804+A2 §8; ISO 14044 §6.2 | — | — | (ISO 14025:2006 §8.1.3; EN 15804+A2:2019 §8.1.2) |
| # | Komponent | Norma ISO/EN | Guide UE/JRC | Akt UE | Cytowanie inline |
|---|---|---|---|---|---|
| 7 | Core PCR Construction Products | EN 15804+A2:2019 §5, §6.3.4, §6.3.6 | — | CPR (UE) 2024/3110 Art. 22 | (EN 15804+A2:2019 §6.3.4; alokacja masowa §6.3.6.2) |
| 8 | c-PCR-001 cement/wapno | EN 16908:2017; ECO Platform PCR-001 | — | — | (EN 16908:2017 §5.2; c-PCR-001 §6.3) |
| 9 | c-PCR-003 beton | EN 16757:2022 §5-7 | — | — | (EN 16757:2022 §5.3 declared unit 1 m³; §6.3.5 moduły A1-A3) |
| 10 | c-PCR-004/005 kruszywa | EN 12620:2013+A1; analogicznie EN 16908/16757 | — | CPR (UE) 2024/3110 Zał. III | (EN 12620:2013+A1:2008 §4; LCA wg EN 15804+A2 §6.3 — brak EU c-PCR, analogicznie do EN 16908) |
| 11 | c-PCR-012 MMA | EN 13108-1:2016; NAPA EPD PCR for Asphalt Mixtures v2.0:2022 | — | — | (EN 13108-1:2016 §5; NAPA EPD PCR v2.0:2022 §6.2 — brak EU c-PCR) |
| # | Komponent | Norma ISO/EN | Guide UE/JRC | Akt UE | Cytowanie inline |
|---|---|---|---|---|---|
| 12 | Energia elektryczna PL — Poziom 1 location-based: poLCA-EN-PL-2024 = 0,599 kg CO₂e/kWh | ISO 14067:2018 §6.4.9.4; EN 15804+A2 §6.3.7.4 | EEA GHG Intensity 2023; PEF Method 2021 §4.4.6.1 | c-PCR-BET-EPD-PL:2026 v1.3 §6.3.1 Poziom 1 (zatwierdzone 2026-05-10) | (poLCA-EN-PL-2024 v9.1; c-PCR-BET v1.3 §6.3.1; ISO 14067:2018 §6.4.9.4) |
| 12a | Energia elektryczna PL — Poziom 2 market-based: AIB Residual Mix 2024 = 0,808 kg CO₂e/kWh | ISO 14067:2018 §6.4.9.4 lit. (c) | AIB European Residual Mix 2024 | c-PCR-BET-EPD-PL:2026 v1.3 §6.3.3; Dyr. (UE) 2018/2001 Art. 19 (gwarancje pochodzenia) | (AIB Residual Mix 2024; c-PCR-BET v1.3 §6.3.3 — wymaga równoczesnego raportowania Poziomu 1 jako referencji) |
| 12b | Energia elektryczna PL — Poziom 3 PV on-site = 0,041 kg CO₂e/kWh | ISO 14067:2018 §6.4.9.4 lit. (a) | ÖKOBAUDAT 2024 EF 3.1 (BMWSB) | c-PCR-BET-EPD-PL:2026 v1.3 §6.3.1 Poziom 3 | (ÖKOBAUDAT 2024 PV; c-PCR-BET v1.3 §6.3.1 Poziom 3 — wymaga udokumentowanej własnej instalacji) |
| 13 | KOBiZE (gaz, olej, węgiel, biomasa) | ISO 14064-1:2018 §6.4.2 | — | Rozp. wykonawcze (UE) 2018/2066 Art. 31 Zał. VI; krajowe: KOBiZE 2024 | (KOBiZE 2024 Tab. 2.1; metodyka MRR 2018/2066 Art. 31) |
| 14 | WTT upstream — JEC WTT v5 | ISO 14067:2018 §6.4.9.6 | JEC Well-to-Tank v5 (JRC 2020, JRC119036) | Dyr. (UE) 2015/652 (FQD) Zał. II | (JEC WTT v5, JRC 2020, Tab. 4.2) |
| 15 | WTT_OZE — ecoinvent 3.12 | ISO 14044:2006 §4.3.7 | — | — | (ecoinvent v3.12 cut-off, dataset 'photovoltaic, electricity production, PL', 2024-09) |
| 16 | GWP factors IPCC AR6 / EF 3.1 | ISO 14067:2018 §6.4.4; EN 15804+A2 §6.3.5.2 | JRC EF 3.1 method 2022 | Komisja Rec. (UE) 2021/2279 Zał. I §4.4.7 | (IPCC AR6 WG1 2021 Tab. 7.SM.7: CH₄ fossil = 29,8; N₂O = 273) |
| 17 | Domieszki betonu | EN 934-2:2019 | — | — | (EFCA Environmental Declaration ed. 2024 §4.2; EN 934-2:2019 Tab. 3) |
| 18 | Lepiszcze asfaltowe | EN 12591:2009 | — | — | (Eurobitume LCA Inventory v4.0:2020 §5.3; EN 12591:2009) |
| 19 | Kruszywa | EN 12620:2013+A1; EN 13242:2013 | — | — | (EBLCI European Aggregates Industry LCI v2:2021 §6.2; EN 12620:2013+A1) |
| # | Komponent | Norma ISO/EN | Guide UE/JRC | Akt UE | Cytowanie inline |
|---|---|---|---|---|---|
| 20 | Conservative defaults (80-90 percentyl) | ISO 14067:2018 §6.4.9.5; EN 15804+A2 §6.3.8 | JRC CBAM default values 2023 | UE-wide approach: CBAM Reg. 2023/1773 Aneks III §4.2; Battery Reg. 2023/1542 Art. 7; RED III Dyr. 2023/2413 Aneks V cz. A; ESPR Reg. 2024/1781 Art. 7+9; PEF Method 2021 §4.6.5 | (default 90. percentyl branży zgodnie z UE-wide approach: CBAM 2023/1773 Aneks III §4.2 + Battery 2023/1542 Art. 7 + RED III 2023/2413 Aneks V; foundation: EN 15804+A2:2019 §6.3.8) |
| 21 | DQR — Weidema pedigree matrix | ISO 14044:2006 §4.2.3.6; EN 15804+A2 §6.3.8 | PEF Method 2021 §4.6.5 Tab. 4 (5 kryteriów: TeR, GR, TiR, P, M) | Komisja Rec. (UE) 2021/2279 Zał. I §4.6.5 | (DQR wg PEFCR Guidance v6.3 §4.6.5: TeR=2, GR=1, TiR=1, P=2 → DQR=1,5 'good quality') |
| 22 | Monte Carlo (n>30) | ISO 21930:2017 §7.1.7.4; ISO 14044:2006 §4.4.4 | ILCD Handbook Part 3 §3.4.5 | — | (Monte Carlo n=1000 wg ISO 21930:2017 §7.1.7.4; CV<10% — ISO 14044:2006 §4.4.4) |
| # | Komponent | Norma ISO/EN | Guide UE/JRC | Akt UE | Cytowanie inline |
|---|---|---|---|---|---|
| 23 | E-PRTR | — | E-PRTR Guidance Document 2006 §2.1 | Rozp. (WE) 166/2006 Art. 5; Rozp. (UE) 2019/1010 | (E-PRTR Reg. (WE) 166/2006 Art. 5(1)) |
| 24 | EU ETS / EUTL | — | — | Dyr. 2003/87/WE Art. 12 i 14; Rozp. (UE) 2018/2066 (MRR) Art. 11; Rozp. (UE) 2018/2067 (AVR) | (EU ETS verified emissions; metodyka MRR (UE) 2018/2066 Art. 24) |
| 25 | CBAM | ISO 14067:2018 §6 | JRC CBAM default values 2023 | Rozp. (UE) 2023/956 Art. 7; Rozp. wykonawcze (UE) 2023/1773 Art. 4 + Aneks III/IV | (embedded emissions wg CBAM (UE) 2023/956 Art. 7(2) + 2023/1773 Aneks III §2) |
| 26 | KOBiZE krajowa | ISO 14064-1:2018 §6.4 | — | UNFCCC NIR PL 2024; Ustawa z 17.07.2009 Dz.U. 2009 Nr 130 poz. 1070 | (KOBiZE Krajowy raport inwentaryzacyjny 2024 Tab. 3.5) |
| # | Komponent | Norma ISO/EN | Guide UE/JRC | Akt UE | Cytowanie inline |
|---|---|---|---|---|---|
| 27 | Cykl aktualizacji | EN 15804+A2:2019 §5.4; ISO 14025:2006 §8.1.4 | — | — | (aktualizacja roczna po KOBiZE Q2; review co 5 lat zgodnie z EN 15804+A2:2019 §5.4) |
| 28 | Semver / dataSetVersion | ISO 14048:2002 §6.2 | ILCD Handbook Part 2 §6.4 | — | (poLCA-EN-PL-2024 v16.02.001 wg ILCD dataSetVersion ISO 14048:2002 §6.2) |
| 29 | DOI / DataCite | ISO 26324:2012 §5 | — | — | (DOI: 10.xxxx/polca.cement.cem-i-42.5r.2024.v16, ISO 26324:2012 §5; rejestrator DataCite) |
| # | Komponent | Norma ISO/EN | Guide UE/JRC | Akt UE | Cytowanie inline |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 | Beton towarowy | EN 206:2013+A2:2021 §5; EN 16757:2022 §6; EN 15804+A2 §6.3.5 | — | CPR (UE) 2024/3110 Art. 22 + Zał. III | (beton C30/37 XC2 wg EN 206:2013+A2:2021 Tab. F.1; LCA wg EN 16757:2022 §6.4 + EN 15804+A2:2019 §6.3.5) |
| 31 | MMA | EN 13108-1:2016 §5; EN 13108-20:2016 | — | CPR (UE) 2024/3110 | (AC 22 W 35/50 wg EN 13108-1:2016 Tab. 7; LCA wg NAPA EPD PCR v2.0:2022 §6.2 + EN 15804+A2:2019 §6.3) |
| 32 | Kruszywa | EN 12620:2013+A1; EN 13242:2013 | — | CPR (UE) 2024/3110 Zał. III | (kruszywo łamane 0/63 wg EN 13242:2013 Tab. 2; LCA wg EBLCI v2:2021 + EN 15804+A2:2019 §6.3) |
Część obszarów objętych mapą normatywną nie ma jeszcze ostatecznego rozstrzygnięcia regulacyjnego na poziomie UE: brakuje pełnych Delegated Acts (DACS) pod CPR 2024/3110, nowelizacji EN 15804 do +A3, c-PCR dla MMA i kruszyw, oraz ostatecznych decyzji o traktowaniu energii residual mix i biomasy w LCA. poLCA stosuje rozwiązania tymczasowe z udokumentowanym uzasadnieniem normatywnym; są one publiczne i będą wycofywane wraz z wejściem w życie aktów delegowanych UE.
| Luka regulacyjna | Status UE | Tymczasowe rozwiązanie poLCA | Uzasadnienie normatywne |
|---|---|---|---|
| CPR 2024/3110 DACS dla Annex I §7 | Komisja ma 5 lat (do 2029); priorytet: cement, beton, stal | Stosujemy EN 15804+A2:2019 + JRC CBAM 2023 | EN 15804+A2 jest harmonized standard pod CPR; ISO 14044:2006 §4.2.3.7 dopuszcza konserwatywne defaults gdy data quality weak |
| Brak EN 15804+A3 | brak draftu na maj 2026; CEN/TC 350 prowadzi prace | EN 15804+A2:2019/A1:2021 + monitoring | EN 15804+A2 §5.4 — 5 lat validity; +A2 obowiązuje min. do 2028 |
| Brak PEFCR dla Construction Products | EN 15804+A2 jako lex specialis | EN 15804+A2 §6.3.5.1 explicite uznaje EF jako kompatybilny zestaw CF | Komisja Rec. (UE) 2021/2279 Aneks I §1.3.2 dopuszcza adaptację |
| Brak EU c-PCR dla MMA | brak; CEN/TC 227 draft w opracowaniu | NAPA EPD PCR v2.0:2022 + EN 13108 + EN 15804+A2 | EN 15804+A2:2019 §5.5 — w nieobecności c-PCR można stosować comparable scheme |
| Brak EU c-PCR dla kruszyw | brak; analogicznie do EN 16908/16757 | EN 12620 + EN 15804+A2 §6.3 | EN 15804+A2:2019 §6.3.5.1 — stosować analogię gdy brak c-PCR |
| Residual mix vs grid average | RED III nie precyzuje dla LCA | Domyślnie residual mix PL (AIB EECS); na życzenie producenta — guarantee of origin | ISO 14067:2018 §6.4.9.4 lit. (c) |
| GWP-bio dla biomasy | EF 3.1 dynamic accounting; EN 15804+A2 §6.3.5.2 GWP-biogenic = 0 | Cut-off 1% — biomasa <1% energii dla beton/MMA/kruszywa | EN 15804+A2:2019 §6.3.4.6 |
Poniższe procedury obowiązują w całym programie poLCA. Każda ma przypisaną podstawę normatywną (norma ISO/EN lub akt UE) oraz katalog elementów obligatoryjnie publikowanych — tak by weryfikator EPD i audytor PCA mogli zweryfikować kompletność.
(1) skład komitetu min. 3 ekspertów (1 niezależny); (2) checklist 32 pkt zgodna z ISO 14044 §4.5; (3) timeline 30 dni; (4) raport publikowany jako PDF z DOI.
(1) trigger (KOBiZE annual / IPCC update / EF method update); (2) test istotności (zmiana >5% → minor; >20% → major); (3) changelog z mapowaniem; (4) deprecation period 12 mies.
(1) klasyfikacja: typo / dane / metodyka; (2) timeline (typo: 7 dni; dane: 30 dni; metodyka: 90 dni + re-verification); (3) errata page z UTC timestamp.
(1) semver: major.minor.patch; (2) git-style changelog; (3) DOI dla każdej major version.
(1) deklaracja CoI weryfikatorów; (2) firewall producent/weryfikator (≥3 lata); (3) publiczny rejestr CoI.
(1) DQR matrix dla każdego datasetu; (2) próg akceptacji DQR ≤3 (fair); (3) re-assessment co 3 lata.
(1) cross-check z E-PRTR (zakłady ≥10 MW); (2) cross-check z EUTL (instalacje ETS); (3) raport rozbieżności w karcie datasetu.
Wszystkie cytowania w bazie poLCA i w raportach z niej wynikających stosują poniższe wzorce. Pozwala to na szybką identyfikację typu źródła (norma, akt prawny, dataset) i jednolitą weryfikację przez akredytatora.
(EN 15804+A2:2019 §6.3.4)
(Rozp. (UE) 2023/1773 Art. 4(2) Aneks III §4.2)
(JRC 2022, EF 3.1 method, Tab. 4.2)
(KOBiZE 2024 Tab. 2.1; Dz.U. 2009 Nr 130 poz. 1070)
(poLCA-EN-PL-2024 v16; ISO 14067:2018 §6.4.9.4)
(brak EU c-PCR; stosujemy NAPA EPD PCR v2.0:2022 §6.2 zgodnie z EN 15804+A2:2019 §5.5)
Dziesięć dokumentów źródłowych, do których w bazie poLCA odwołujemy się najczęściej i które stanowią fundament całej mapy normatywnej.
- 01CPR 2024/3110 — EUR-Lex CELEX:32024R3110
- 02CPR Working Plan 2026-2029 — COM(2025) 772 final
- 03CBAM Implementing Reg. 2023/1773
- 04CBAM Reg. 2023/956
- 05ESPR Reg. 2024/1781
- 06EF 3.1 — JRC130796
- 07EN 15804+A2:2019/A1:2021
- 08ISO 14025:2006
- 09PCA DACS-01 wyd. 12 (10.10.2025)
- 10ILCD+EPD Format v1.3 (InData WG 2025)
Pełen rejestr cytowań wraz z mapowaniem na 32 komponenty mapy normatywnej znajduje się w sekcji 02 — Mapa normatywna. Wartości liczbowe i datasety są utrzymywane w katalogu danych; zasady doboru danych — w metodyce.