Energia elektryczna.
Polska, 2025.

01 / Granice modelu

Jedna dostarczona kWh

Przedmiotem jest średnioroczny fizyczny miks energii elektrycznej dostarczonej odbiorcy w Polsce w 2025 r. Jednostką jest 1 kWh energii dostępnej do zużycia końcowego, po uwzględnieniu importu, eksportu, poboru magazynów i strat sieciowych. Zbiór zawiera 37 wskaźników, w tym 13 podstawowych wskaźników wpływu. Wybrany wynik całkowitego wpływu na klimat wynosi 0,644540 kg CO₂ równ./kWh.

Zbiór nie jest miksem rezydualnym, profilem konkretnego sprzedawcy ani profilem dostawy na określonym poziomie napięcia. Nie jest oficjalnym wskaźnikiem KOBiZE. Rok 2025 jest rokiem miksu i aktualizowanych aktywności; część procesów tła pochodzi ze starszych danych i jest tak opisana w metodzie. Wyniki dotyczą zadeklarowanego modelu i jego danych zastępczych, nie są niezależnym pomiarem wszystkich oddziaływań polskiej energetyki. Zera w tabeli mają znaczenie modelowe, nie pomiarowe.

02 / Dane i modyfikacje

Metoda i źródła

Miks 2025, importy i straty przejęto bez zmian z wersji v3. Opierają się na rocznym bilansie energii elektrycznej Eurostatu (dane wstępne), raporcie PSE o kierunkach fizycznego importu oraz krajowych statystykach paliw. Jednostkę dostawy tworzą produkcja netto według technologii, import z miksami pięciu krajów o największym udziale, eksport odjęty proporcjonalnie od krajowego wytwarzania oraz straty sieciowe. Macierz procesów tła i współczynniki charakteryzacji pochodzą z zamrożonego modelu 2024; wszystkie zmiany v4 rozwiązano w pełnym grafie procesów.

Bezpośrednie emisje krajowego spalania węgla brunatnego oparto na wspólnej rocznej grupie danych Agencji Rynku Energii (ARE) za 2025 r.: zużyciu paliwa, energii netto prądu i ciepła, emisji CO₂ oraz masach SO₂, NOₓ, CO, pyłu, CH₄, kadmu, ołowiu i rtęci. Emisje przypisano prądowi i ciepłu według energii netto. Podmieniono wyłącznie wskazane pierwsze przepływy; zachowano dotychczasowe przedziały powietrza, ogólne formy metali i rozkład frakcji pyłu. Metan ze spalania jest oszacowaniem według współczynników Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Zużycie ciężkiego oleju opałowego i skroplonego gazu węglowodorowego (LPG) uzupełniono o łańcuchy dostawy bez ponownego liczenia spalania; udziały gatunków tych paliw nie są pomiarem 2025.

Zużycie paliwa w elektrowniach na węgiel kamienny oparto na bilansie Eurostatu za 2024 r., alokowanym między prąd i ciepło według egzergii przy przyjętej jakości ciepła 35%, oraz krajowym równaniu zawartości węgla z inwentaryzacji KOBiZE. Panel elektrowni PGE, TAURON i Kozienic, obejmujący 65,95% produkcji netto z węgla kamiennego w 2025 r., przenosi trend CO₂ z 2024 na 2025 na podstawie zweryfikowanych emisji w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (ETS). Z tego CO₂ i wartości opałowej ARE 2025 wyznaczono spójne zużycie paliwa: 0,426264049 kg, 9,175737770 MJ i 0,871672595 kg CO₂ na kWh netto technologii. Jest to oszacowanie zużycia 2025, nie pomiar krajowego paliwa. Baza 2024 jest o 4,292% niższa od poziomu panelu przy tej samej alokacji; produkcja poza panelem nie została zmierzona. Nowa masa paliwa zmienia dostawy, transport i wydobycie, w tym metan kopalń; pozostałe emisje spalania i ilości wody na kWh są zachowanymi oszacowaniami i nie zostały przeskalowane stosunkiem CO₂.

Historyczne procesy wzbogacania uranu przez dyfuzję gazową zastąpiono procesami wirówkowymi o tych samych wzbogaceniach i jednostkach, ponieważ wzbogacanie dyfuzyjne zakończono w latach 2012–2013. Jest to lepsza reprezentacja rodzaju technologii, nie twierdzenie o strukturze zakupów paliwa jądrowego w 2025 r.; daty jednostkowych danych tła pozostają historyczne. Z v3 zachowano polski iloraz nadkładu węgla brunatnego z erratą emisji ze składowania, polską charakteryzację wykazanych strumieni wody z zastępczym odpływem oraz strukturę technologii membranowej i przeponowej w produkcji chloru.

Alokacja jest hybrydowa: krajowy węgiel brunatny według energii netto prądu i ciepła, węgiel kamienny i część tła według egzergii, pozostałe procesy według udokumentowanych reguł źródeł. Dla węgla brunatnego paliwo i aktualizowane emisje pochodzą ze wspólnej grupy rocznej. Dla węgla kamiennego połączono krajową bazę paliwową 2024 z trendem panelu elektrowni 2024–2025, zachowując wspólną regułę alokacji. Ograniczenia tych oszacowań opisuje metoda; przyjęcie alokacji dla określonego programu ocenia się osobno. Węgiel biogeniczny rozlicza jedna konwencja: cały znany metan biogeniczny ze współczynnikiem 27,1 kg CO₂ równ. na kg, biogeniczny CO₂ neutralny w charakteryzacji. Mas nie wyzerowano i nie dodano sztucznego pochłaniania. Suma emisji i zapisanego pochłaniania samego biogenicznego CO₂ wynosi +0,005592553 kg CO₂/kWh; nie dodaje się jej do wybranego wpływu na klimat i nie jest ona pełnym bilansem wszystkich form węgla.

Źródła roczne: Eurostat — energia elektryczna i ciepło · ARE — wynikowe informacje statystyczne · Krajowy raport inwentaryzacyjny NID 2026. Szczegółowa metoda, zmiany i źródła.

03 / Kryteria oceny

Europejska podstawa metodologii

Kryteriami oceny zbioru są EN 15804:2012+A2:2019 (polskie wdrożenie PN-EN 15804+A2:2020-03) oraz EN 15941:2024 z normatywnym załącznikiem E o modelowaniu energii. Normy te dopuszczają dane ogólne i uzasadnione dane zastępcze przy udokumentowanej jakości. Punktem odniesienia dla współczynników charakteryzacji jest pakiet odniesienia EN 15804 Komisji Europejskiej oparty na metodzie EF 3.1; pakiet służy kontroli rachunku, nie zatwierdza modelu.

Do rozstrzygnięcia przed formalnym przyjęciem pozostają: zgodność ręcznej konwencji biogenicznej z rachunkiem węgla biogenicznego w EN 15804, przyjęcie udokumentowanej hybrydowej alokacji prąd–ciepło w danym programie oraz przydatność istotnych danych zastępczych wraz z oceną precyzji, kompletności i spójności. Precedens holenderskiej krajowej bazy środowiskowej (NMD) pomaga uzasadnić konwencję biogeniczną, lecz nie dowodzi zgodności całego tła. Zbiór nie stwierdza zgodności z żadnym aktem prawnym; ocena ścieżki prawnej należy do deklaracji konkretnego wyrobu.

Podstawy oceny: EN 15804:2012+A2:2019/AC:2021, EN 15941:2024 oraz pakiet odniesienia EN 15804 Komisji Europejskiej. Pakiet oparto na EF 3.1 — metodzie oceny śladu środowiskowego — z właściwymi dla EN 15804 współczynnikami biogenicznego CO₂: −1 dla pobrania i +1 dla emisji.

05 / Reprezentatywność

Dokumentacja i kontrola jakości

Model opracowano jako dane wejściowe do oceny cyklu życia wyrobów. Obliczenia odtworzono drugim, niezależnie zaimplementowanym rachunkiem w ramach kontroli wewnętrznej z zamrożonych danych wejściowych; pakiet wyników, kontrole eksportu i ocena jakości danych przeszły odbiór techniczny. Źródła, założenia i zmiany są udokumentowane. Nie przeprowadzono jeszcze niezależnej recenzji eksperckiej przez człowieka ani nie wydano formalnej decyzji o przyjęciu zbioru w programie deklaracji.

Oceną jakości objęto 60 jednostek danych z 49 procesów. Dla każdego z 13 podstawowych wskaźników wpływu oraz dodatkowo promieniowania jonizującego i odpadów promieniotwórczych oceniono ponad 80,4% bezwzględnych wkładów. Sprawdzono pochodzenie, rok, geografię i technologię według załącznika E do EN 15804+A2. Pokrycie oceną oznacza zakres sprawdzenia, nie udział dobrych danych.

Dokumentacja rozróżnia zaktualizowane parametry 2025 oraz starsze dane tła. Najstarsze istotne dane dotyczą cyklu paliwa jądrowego, odpadów uranowych, chemii nadkładu i ilości wody chłodzącej; ich zastąpienie wymaga nowych danych źródłowych. Analizy wrażliwości, obejmujące 14 pełnych wariantów porównanych wewnętrznie, są scenariuszami założeń, nie przedziałem niepewności. Pakiet zawiera 37 wskaźników wybranego profilu, przykład 10 kWh, instrukcję zastosowania i opis metody; pełna baza procesów tła i warianty pozostają poza zakresem udostępnianego pakietu.

Porównanie zakresu z KOBiZE, ecoinvent i innymi źródłami · Formaty i integracja

06 / Zakres wykorzystania

Dobierz dane do procesu

Zbiór nadaje się do oceny w zastosowaniu, w którym właściciel deklaracji środowiskowej wyrobu (EPD) nie ma bezpośredniej kontroli nad procesem, na przykład w module C3 przetwarzania odpadu w Polsce, zgodnie z zasadą miksu konsumpcyjnego z EN 15941:2024, E.2.6. Pakiet zawiera hipotetyczną próbę C3: wkład 10 kWh we wszystkich 37 wskaźnikach. Nie jest to cały moduł C3 ani rzeczywisty zakład; użytkownik musi ustalić rzeczywistą kontrolę procesu i zużycie energii na jednostkę wyrobu.

Dla energii kupowanej przez konkretny zakład produkcyjny stosuje się reguły z E.2.2, łącznie z podejściem regionalnym i zasadami programu określonymi zgodnie z E.2.1.4. Gdy program uwzględnia instrumenty umowne, właściwe są udokumentowane dane dostawcy, własnego wytwarzania lub miksu rezydualnego. Gdy program przyjmuje podejście oparte na przepływach fizycznych, należy dobrać odpowiedni profil fizyczny lub konsumpcyjny. Ten zbiór opisuje krajowy miks fizyczny i krajową strukturę napięć; nie jest miksem rezydualnym ani profilem konkretnego dostawcy. Zbiór nie jest gotowym domyślnym zbiorem produkcyjnym do EPD; zastosowanie w wydawanej deklaracji wymaga kwalifikacji zgodnie z zasadami właściwego programu, dla dokładnej wersji i zakresu.

Zużycie energii przypisane do jednostki wyrobu mnoży się osobno przez każdy wskaźnik. Straty i łańcuchy dostaw ujęte w profilu nie powinny być doliczane drugi raz. Wskaźników sumarycznych nie sumuje się ponownie z ich składnikami. Instrukcja integracji opisuje jednostki, mapowanie i ograniczenia.

08 / Identyfikacja

Wersja razem z wynikiem

Całkowity wpływ na klimat zmienia się z 0,654596 kg CO₂ równ./kWh w v3 na 0,644540 w v4, czyli o −1,54%. Zmiana wynika głównie z nowego bilansu paliwa i CO₂ węgla kamiennego; wariant z dawnym paliwem i CO₂ kamiennego daje 0,654739 kg CO₂ równ./kWh.

Nie wszystkie oddziaływania maleją. Zakwaszenie wzrasta o 12,01% głównie wskutek przyjęcia mas SO₂ i NOₓ węgla brunatnego z ARE. Toksyczność dla ludzi bez skutków rakotwórczych maleje o 13,74% głównie wskutek przyjęcia mas metali, a zubożenie warstwy ozonowej o 10,25% głównie wskutek zmiany wzbogacania uranu.

Wersję v4 wybrano ze względu na reprezentatywność danych i spójność rachunku, nie ze względu na kierunek zmiany wyniku. Niższy wpływ na klimat sam w sobie nie oznacza lepszego modelu; porównania między wersjami wymagają tej samej jednostki, miksu, granic i konwencji alokacji. Wydanie v3 pozostaje dostępne pod własnym oznaczeniem.

Poprzednia karta dla roku 2024, obliczona w poLCA v9.1, podaje 0,599 kg CO₂e/kWh dla składnika kopalnego wpływu na klimat (GWP-fossil). Dotyczy innego roku i innej metody obliczenia. Różnicy między tą wartością a całkowitym wynikiem 2025 v4 nie należy czytać jako trendu rocznego emisji. Wcześniejszy publiczny profil 2024 pozostaje dostępny pod własnym oznaczeniem.

Model

PL2025_PHYSICAL_DELIVERED_v4

Wariant

selected

Pakiet

2026-10-19.1

Wcześniejszy profil poLCA v9.1 dla 2024 r.

Archiwalne wydanie Polska 2025 v3 i jego dokumentacja