Energia elektryczna.
Polska, 2025.

01 / Granice modelu

Jedna dostarczona kWh

Przedmiotem jest średnioroczny fizyczny miks energii elektrycznej dostarczonej odbiorcy w Polsce w 2025 r. Jednostką jest 1 kWh energii dostępnej do zużycia końcowego, po uwzględnieniu importu, eksportu, poboru magazynów i strat sieciowych. Zbiór zawiera 37 wskaźników, w tym 13 podstawowych wskaźników wpływu. Wybrany wynik całkowitego wpływu na klimat wynosi 0,654596200177 kg CO₂e/kWh.

Zbiór nie jest miksem rezydualnym, profilem konkretnego sprzedawcy ani profilem dostawy na określonym poziomie napięcia. Nie jest oficjalnym wskaźnikiem KOBiZE. Rok 2025 jest rokiem miksu i części obserwacji; część procesów tła pochodzi ze starszych danych i jest tak opisana w metodzie. Wyniki dotyczą zadeklarowanego modelu, nie są niezależnym pomiarem wszystkich oddziaływań polskiej energetyki.

02 / Dane i modyfikacje

Metoda i źródła

Miks 2025 opiera się na rocznym bilansie energii elektrycznej Eurostatu (dane wstępne), raporcie PSE o kierunkach fizycznego importu oraz krajowych statystykach paliw. Jednostkę dostawy tworzą produkcja netto według technologii, import, w tym zaktualizowane miksy pięciu krajów o największym udziale, eksport odjęty proporcjonalnie od krajowego wytwarzania oraz straty sieciowe. Macierz procesów tła i współczynniki charakteryzacji pochodzą z zamrożonego modelu 2024; nowe zapotrzebowania 2025 rozwiązano w pełnym grafie. Rok 2025 dotyczy miksu i części obserwacji, nie każdego przepływu.

Emisje CO₂ z pierwszego spalania węgla brunatnego i kamiennego skalibrowano do zweryfikowanych emisji 2025 w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (ETS) dla paneli dużych elektrowni, w relacji do ich produkcji prądu i ciepła. Emisje SO₂, NOₓ i CO zaktualizowano na podstawie jawnego panelu jednego wytwórcy. Metan kopalń węgla kamiennego przeliczono z oficjalnej masy i ilorazu objętości według WUG za lata 2025 i 2024. Podaż gazu i kraje pochodzenia węgla aktualizują statystyki 2025; miksy importu przeważono produkcją i importem 2025. Mnożnikiem kalibracji CO₂ nie przeskalowano paliwa ani całego cyklu życia; jest to kalibracja emisji przy zachowanym starszym inwentarzu paliwa.

Wersja v3 zmienia trzy obszary tła. Wprowadza polski iloraz masy nadkładu do węgla brunatnego, wykorzystując dane 2024 jako zamiennik 2025, oraz erratę ośmiu emisji ze składowania. Wykazane strumienie wody otrzymują współczynniki właściwe dla Polski; historyczne ilości poboru i chłodzenia pozostają, a mały odpływ ma jawną wartość zastępczą. W produkcji chloru zmieniają się udziały technologii membranowej i przeponowej przy zachowanych emisjach jednostkowych. Emisje paneli ETS przypisano prądowi i ciepłu według ich energii, a tło zachowuje odziedziczoną alokację; ta hybrydowa alokacja prąd–ciepło jest jawna, lecz jej zasadność nie została jeszcze rozstrzygnięta. Węgiel biogeniczny rozlicza jawna ręczna konwencja: cały znany metan biogeniczny ze współczynnikiem 27,1, biogeniczny CO₂ neutralny w charakteryzacji; surowa reszta biogenicznego CO₂ pozostaje w inwentarzu.

Dane bilansowe: Eurostat — bilans energii elektrycznej. Masa nadkładu: raport Wyższego Urzędu Górniczego za 2025 r., zawierający wykorzystaną obserwację za 2024 r. Szczegółowe źródła i zakres zmian opisuje dokument metody i zmian.

03 / Kryteria oceny

Europejska podstawa metodologii

Kryteriami oceny zbioru są EN 15804:2012+A2:2019 (polskie wdrożenie PN-EN 15804+A2:2020-03) oraz EN 15941:2024 z normatywnym załącznikiem E o modelowaniu energii. Normy te dopuszczają dane ogólne i uzasadnione dane zastępcze przy udokumentowanej jakości. Punktem odniesienia dla współczynników charakteryzacji jest pakiet odniesienia EN 15804 Komisji Europejskiej oparty na metodzie EF 3.1; pakiet służy kontroli rachunku, nie zatwierdza modelu.

Do rozstrzygnięcia przed formalnym przyjęciem pozostają: zgodność ręcznej konwencji biogenicznej z rachunkiem węgla biogenicznego w EN 15804, zasadność hybrydowej alokacji prąd–ciepło oraz przydatność istotnych danych zastępczych wraz z oceną precyzji, kompletności i spójności. Precedens holenderskiej krajowej bazy środowiskowej (NMD) pomaga uzasadnić konwencję biogeniczną, lecz nie dowodzi zgodności całego tła. Zbiór nie stwierdza zgodności z żadnym aktem prawnym; ocena ścieżki prawnej należy do deklaracji konkretnego wyrobu.

Podstawy oceny: EN 15804:2012+A2:2019/AC:2021, EN 15941:2024 oraz pakiet odniesienia EN 15804 Komisji Europejskiej. Pakiet oparto na EF 3.1 — metodzie oceny śladu środowiskowego — z właściwymi dla EN 15804 współczynnikami biogenicznego CO₂: −1 dla pobrania i +1 dla emisji.

05 / Reprezentatywność

Dokumentacja i kontrola jakości

Model opracowano jako dane wejściowe do oceny cyklu życia wyrobów. Obliczenia i pakiet wyników przeszły wewnętrzną kontrolę techniczną; źródła, założenia i zmiany są udokumentowane.

Oceną reprezentatywności objęto 61 jednostek danych z 50 procesów, odpowiadających za 80,11–83,78% bezwzględnych wkładów w każdym z 13 podstawowych wskaźników wpływu. Sprawdzono pochodzenie, rok, geografię i technologię. Dokumentacja rozróżnia zaktualizowane parametry oraz starsze dane tła i opisuje ograniczenia ich reprezentatywności, w tym ograniczoną aktualność części istotnych danych.

Obliczenia odtworzono z zamrożonych danych wejściowych. Analizy wrażliwości sprawdzają wpływ zmian założeń dotyczących wody, elektrolizy i wzbogacania uranu.

Pakiet zawiera 37 wskaźników na 1 kWh, instrukcję zastosowania oraz opis metody. Służy do obliczania wkładu energii w ocenę wyrobu. Pełna baza procesów tła pozostaje poza zakresem udostępnianego pakietu.

Porównanie z KOBiZE, ecoinvent i innymi źródłami · Formaty i integracja

06 / Zakres wykorzystania

Dobierz dane do procesu

Zbiór nadaje się do oceny w zastosowaniu, w którym właściciel deklaracji środowiskowej wyrobu (EPD) nie ma bezpośredniej kontroli nad procesem, na przykład w module C3 przetwarzania odpadu w Polsce, zgodnie z zasadą miksu konsumpcyjnego z EN 15941:2024, E.2.6. Pakiet zawiera hipotetyczną próbę C3: wkład 10 kWh we wszystkich 37 wskaźnikach. Nie jest to cały moduł C3 ani rzeczywisty zakład; użytkownik musi ustalić rzeczywistą kontrolę procesu i zużycie energii na jednostkę wyrobu.

Dla energii kupowanej przez konkretny zakład produkcyjny stosuje się reguły z E.2.2, łącznie z podejściem regionalnym i zasadami programu określonymi zgodnie z E.2.1.4. Gdy program uwzględnia instrumenty umowne, właściwe są udokumentowane dane dostawcy, własnego wytwarzania lub miksu rezydualnego. Gdy program przyjmuje podejście oparte na przepływach fizycznych, należy dobrać odpowiedni profil fizyczny lub konsumpcyjny. Ten zbiór opisuje krajowy miks fizyczny i krajową strukturę napięć; nie jest miksem rezydualnym ani profilem konkretnego dostawcy. Zbiór nie jest gotowym domyślnym zbiorem produkcyjnym do EPD; zastosowanie w wydawanej deklaracji wymaga kwalifikacji zgodnie z zasadami właściwego programu, dla dokładnej wersji i zakresu.

Zużycie energii przypisane do jednostki wyrobu mnoży się osobno przez każdy wskaźnik. Straty i łańcuchy dostaw ujęte w profilu nie powinny być doliczane drugi raz. Wskaźników sumarycznych nie sumuje się ponownie z ich składnikami. Instrukcja integracji opisuje jednostki, mapowanie i ograniczenia.

08 / Identyfikacja

Wersja razem z wynikiem

Poprzednia karta dla roku 2024, obliczona w poLCA v9.1, podaje 0,599 kg CO₂e/kWh dla składnika kopalnego wpływu na klimat (GWP-fossil). Dotyczy innego roku i innej metody obliczenia. Różnicy między tą wartością a całkowitym wynikiem 2025 v3 nie należy czytać jako trendu rocznego emisji. Wcześniejszy publiczny profil 2024 pozostaje dostępny pod własnym oznaczeniem.

Model

PL2025_PHYSICAL_DELIVERED_v3_REVIEW

Wariant

selected_2025_v3

Pakiet

2026-10-18.1

Wcześniejszy profil poLCA v9.1 dla 2024 r.