Katalog wskaźników LCA i GWP dla wyrobów budowlanych
Publiczne dane referencyjne dla betonu, mieszanek mineralno-asfaltowych, energii, paliw i transportu. Każdy rekord zawiera wartość GWP, jednostkę, moduł EN 15804+A2 i odniesienie do źródła; ślad budynku jest osobną warstwą obliczeń.
energia elektryczna PL · LCA
Dane referencyjne dla obliczeń materiałowych i raportowych.
Sekcje bazy rozdzielają poziom danych: katalog zawiera wskaźniki wyrobów, materiałów i procesów, a analiza budynku agreguje je dopiero przez ilości, moduły i scenariusze.
Katalog obejmuje wartości dla cementu, kruszyw, energii, paliw i transportu wraz z jednostką oraz zakresem użycia.
- cement, kruszywa, dodatki
- energia, paliwa, transport
- GWP dla A1-A3 i danych referencyjnych
Wynik budynku powstaje z ilości materiałów, przypisanych zbiorów danych, transportu i scenariuszy modułów, a nie z pojedynczego wskaźnika materiałowego.
- kg CO₂e/m² lub wynik całkowity obiektu
- oddzielne moduły A1-A5, B, C i D
- jasne rozróżnienie: wyrób ≠ budynek
Zasady metodyczne opisują źródła danych, hierarchię użycia i zgodność z EN 15804+A2 oraz ISO 14044.
- źródła danych i walidacja
- zgodność z ISO 14044 i EN 15804
- zasady użycia w raportach
Każdy wskaźnik ma kontekst potrzebny do użycia w obliczeniach.
Rekord wskazuje kg CO₂e/kWh, kg CO₂e/t, kg CO₂e/tkm albo inny format wymagany przez dany typ kalkulacji.
Zakres określa, czy wskaźnik dotyczy produkcji A1-A3, transportu A4, energii, paliwa, surowca lub przykładowego wyrobu.
Dane referencyjne stanowią punkt wyjścia. EPD dostawcy lub dane zakładowe mają zastosowanie, gdy są dostępne i właściwe dla danego procesu.
przykład: energia operacyjna + WTT_CH4 + WTT paliw + WTT OZE; pełny opis: MET-001 i MET-002.
LCA (Life Cycle Assessment) to metoda liczenia, ile zanieczyszczeń generuje wyrób od wydobycia surowców do końca życia. EPD (Environmental Product Declaration) to dokument, który te wyniki prezentuje — coraz częściej wymagany przy sprzedaży materiałów budowlanych w Europie.
Problem: żeby policzyć EPD, potrzebne są dane o emisjach — ile CO₂ wytwarza elektrownia, ile paliwa zużywa cementownia, ile energii pochłania transport. Te dane zbiera się w bazach LCI (Life Cycle Inventory). Dotychczas polscy producenci musieli korzystać z baz europejskich, które uśredniają dane z kilkudziesięciu krajów. poLCA ma to zmienić.
Nowe Rozporządzenie o wyrobach budowlanych (CPR 2024/3110) sprawia, że EPD stają się warunkiem dostępu do rynku europejskiego. Tymczasem praktycznie wszystkie EPD dla polskich wyrobów opierają się na bazach danych nieodzwierciedlających polskich warunków produkcji.
Uśrednianie działa w obie strony jednocześnie. Polskie cementownie zainwestowały w paliwa alternatywne (70–80% bilansu cieplnego vs 56% średnia EU) — ale europejskie dane tego nie pokazują. Z drugiej strony, polski miks energetyczny w ujęciu pełnego cyklu życia (599 kg CO₂e/MWh — poLCA-EN-PL 2024) jest niemal trzykrotnie bardziej emisyjny niż średnia EU w ujęciu direct (~210 kg CO₂/MWh, Ember 2025) — a europejskie dane ten problem ukrywają. Efekt: producent inwestujący w czystszą technologię jest karany w przetargach.
Norma ISO 14044 wymaga stosowania danych najbardziej reprezentatywnych geograficznie i technologicznie: krajowe przed regionalnymi, regionalne przed globalnymi. poLCA realizuje tę zasadę — dostarcza dane LCI specyficzne dla polskich warunków produkcji i polskiego miksu energetycznego.
Podstawa obliczeń w bazie poLCA dla procesów energetycznych (na 1 GJ energii). Miks elektr. PL — poLCA-EN-PL 2024 (full LCA, CO₂e); pozostałe paliwa — KOBiZE 2024 (direct CO₂).
| Wskaźnik | Miks elektr. PL | Gaz ziemny | Olej opałowy | Węgiel kamienny | Biomasa |
|---|---|---|---|---|---|
| CO₂(e) [kg/GJ] | 166,4 ** | 56,1 | 77,4 | 95,5 | 0,0 * |
| SO₂ [g/GJ] | 125,2 | 0,5 | 140,6 | 210,0 | 11,0 |
| NOx [g/GJ] | 145,3 | 46,0 | 55,0 | 160,0 | 85,0 |
| Pył całkowity [g/GJ] | 5,3 | 0,1 | 1,5 | 12,0 | 30,0 |
** Miks elektr. PL: poLCA-EN-PL 2024 (full LCA) = 166,4 kg CO₂e/GJ (599 kg CO₂e/MWh). Składowe: EF_oper 0,528 + WTT_CH₄ 0,057 + WTT_fuels 0,008 + WTT_OZE 0,006 = 0,599 kg CO₂e/kWh. * Biomasa raportowana jako neutralna węglowo w cyklu krótkim, zgodnie z konwencją EU ETS. Źródła: poLCA-EN-PL-2024 v9.1 (Multicert, luty 2026); KOBiZE 2024; IPCC AR6 / EF 3.1 (CH₄ fossil = 29,8).
Operator programu EPD Polska. Opracowanie i utrzymanie bazy danych poLCA.
Struktura grafowa, format JSON-LD, interfejs API (REST + GraphQL), aktualizacja kaskadowa, natywna parametryzacja, pełna trasowalność.