CPR 2024/3110 — co zmienia się dla polskich producentów wyrobów budowlanych

Q: Kiedy wchodzi w życie CPR 2024/3110?

CPR 2024/3110 weszło w życie w grudniu 2024 r. Pełne stosowanie jest stopniowo wprowadzane: przepisy dotyczące deklaracji środowiskowych i Digital Product Passport wchodzą fazami w 2026–2030 r. zgodnie z aktami delegowanymi Komisji Europejskiej.

Q: Czy EPD będzie obowiązkowe dla wszystkich wyrobów budowlanych?

CPR 2024/3110 wprowadza obowiązek deklarowania właściwości środowiskowych dla wyrobów objętych zharmonizowanymi normami technicznymi. Zakres obowiązkowych EPD będzie określony przez akty delegowane KE — nie wszystkie wyroby będą objęte w tym samym czasie. Pierwsze kategorie produktów (wyroby o największym oddziaływaniu w cyklu życia budynku) będą objęte wcześniej.

Q: Co to jest Digital Product Passport (DPP)?

Digital Product Passport to cyfrowy rejestr zawierający informacje o wyrobie budowlanym: skład materiałowy, właściwości środowiskowe (w tym EPD), możliwości recyklingu, substancje niebezpieczne. DPP ma ułatwić demontaż, ponowne użycie i recykling wyrobów na koniec życia budynku. Wymaganie DPP wchodzi w życie stopniowo od 2027 r.

Kontekst: dlaczego stare CPR wymagało zmiany?

Rozporządzenie 305/2011 regulowało oznakowanie CE i deklarację właściwości (DoP) dla wyrobów budowlanych. Nie zawierało jednak wymogów środowiskowych — EPD była dobrowolna, a aspekty zrównoważonego rozwoju w ogóle nie były adresowane w głównym tekście.

W obliczu Europejskiego Zielonego Ładu, dyrektywy CSRD i Taksonomii EU — gdzie budownictwo odpowiada za ok. 36 % emisji CO₂ w UE — aktualizacja była nieunikniona. Komisja Europejska zaproponowała nową wersję CPR w 2022 r.; po negocjacjach między PE i Radą ostateczny tekst 2024/3110 został opublikowany w grudniu 2024 r.

Pięć kluczowych zmian dla producentów

Obowiązkowe deklaracje środowiskowe

CPR 2024 wprowadza wymóg deklarowania właściwości środowiskowych dla wyrobów objętych zharmonizowanymi normami technicznymi (hEN). Zakres kategorii objętych obowiązkiem — i terminy — określi Komisja Europejska aktami delegowanymi. W pierwszej kolejności oczekuje się objęcia wyrobów o najwyższym wpływie środowiskowym w LCA budynku: betonu i cementu, stali, izolacji, płyt i okien.

Digital Product Passport (DPP)

Wyroby objęte CPR będą musiały mieć cyfrowy paszport produktu — znormalizowany zestaw danych dostępny przez identyfikator (QR, RFID). DPP zawiera: skład materiałowy (substancje niebezpieczne, materiały z recyklingu), właściwości środowiskowe (EPD lub pełny LCI), instrukcje demontażu i recyklingu. Cel: umożliwienie obiegu zamkniętego w fazie końca życia budynku. Szacowany termin wdrożenia: 2027–2029 (w zależności od kategorii wyrobu).

Podstawowy wymóg nr 8: zrównoważone użytkowanie zasobów

Stare CPR miało 7 podstawowych wymogów dla budynków (BR—7). CPR 2024 dodaje ósmy: wyroby budowlane muszą umożliwiać projektowanie i budowanie budynków w sposób zrównoważony — w tym deklarowanie emisji wbudowanych (embodied carbon, GWP A1–A5), udziału materiałów z recyklingu i możliwości ponownego użycia. To bezpośrednie powiązanie EPD z prawnym obowiązkiem CE marking.

Wzmocniony nadzór rynkowy

CPR 2024 wzmacnia obowiązki organów nadzoru rynkowego (w Polsce: Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, GUNB). Produkty bez wymaganej deklaracji środowiskowej lub z błędną EPD będą mogły być wycofane z rynku. Wyrywkowe kontrole EPD przez organy UE — analogicznie do obecnych kontroli DoP i CE.

Wymagania dotyczące substancji niebezpiecznych

CPR 2024 wprowadza wymóg deklarowania substancji wzbudzających poważne obawy (SVHC) w wyrobach budowlanych, powiązany z Europejskim Rozporządzeniem REACH i rozporządzeniem o Taksonomii. Informacje te wejdą do Digital Product Passport i będą dostępne dla zamawiających i organów rozbiórkowych.

Harmonogram wdrożenia: co kiedy?

Orientacyjny harmonogram CPR 2024/3110

Termin	Zdarzenie
XII 2024	CPR 2024/3110 wchodzi w życie; stare CPR 305/2011 traci moc
2025–2026	KE wydaje pierwsze akty delegowane określające kategorie wyrobów z obowiązkową EPD
2026–2027	Obowiązkowe deklaracje środowiskowe dla pierwszej fali kategorii wyrobów
2027–2028	Wymagania Digital Product Passport dla wybranych kategorii
do 2030	Pełne wdrożenie dla wszystkich wyrobów objętych zharmonizowanymi normami

Harmonogram orientacyjny; dokładne terminy zależą od aktów delegowanych KE.

Uwaga dla producentów

Akty delegowane Komisji Europejskiej określające zakres obowiązkowych deklaracji środowiskowych są jeszcze w trakcie opracowywania (stan: początek 2026 r.). Harmonogram podany powyżej jest orientacyjny. Zalecamy śledzenie publikacji Dz.U. UE i komunikatów EPD Polska w tej kwestii.

Co to oznacza w praktyce dla polskich producentów?

Niezależnie od dokładnych terminów, logika CPR 2024 jest jasna: EPD przestaje być przewagą konkurencyjną, staje się wymogiem wejścia na rynek.

Dla producentów, którzy jeszcze nie posiadają EPD, czas na przygotowanie jest teraz. Badanie LCA dla małego/średniego producenta trwa 3–6 miesięcy; weryfikacja i rejestracja w programie EPD Polska to kolejne 2–4 miesiące. Wdrożenie Digital Product Passport wymaga również danych składowych wyrobu (SVHC, materiały z recyklingu) — to wymaga przygotowania systemów informatycznych.

Trzy kroki, które warto podjąć teraz

(1) Sprawdź, czy Twój wyrób jest objęty zharmonizowaną normą hEN i jakie kategorie KE planuje objąć pierwszą falą EPD. (2) Rozpocznij zbieranie danych pierwotnych (zużycie energii, materiałów, woda) — to podstawa każdego badania LCA. (3) Skontaktuj się z programem EPD Polska, by zrozumieć wymagania PCR dla swojej kategorii produktów i zaplanować audyt LCA.

CPR 2024 a inne regulacje: jak się łączą?

CPR 2024 nie funkcjonuje w izolacji. Jest częścią szerszego pakietu regulacyjnego:

CSRD / ESRS E1 — dla dużych podmiotów: EPD będzie częścią danych do raportowania emisji Scope 3 w łańcuchu dostaw.
Taksonomia EU — wyroby budowlane objęte CPR będą musiały spełniać techniczne kryteria taksonomii dla kryterium „istotny wkład” w budownictwie.
Dyrektywa EPBD (efektywność energetyczna budynków) — rozszerza wymagania dla budynków o wskaźnik GWP w cyklu życia (LCA budynku), do czego potrzebne są EPD wyrobów.
CBAM — mechanizm graniczny na wyląt i import wyrobów węglochłonnych — pośrednio wpływa na cenę importowanych wyrobów bez EPD.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy wchodzi w życie CPR 2024/3110?

CPR 2024/3110 zostało opublikowane i weszło w życie w grudniu 2024 r. Stare CPR 305/2011 straciło moc. Pełne stosowanie nowych wymogów (EPD, DPP) jest wprowadzane stopniowo przez akty delegowane KE — do ok. 2030 r.

Czy EPD będzie obowiązkowe dla wszystkich wyrobów budowlanych?

CPR 2024 wprowadza obowiązek deklarowania właściwości środowiskowych dla wyrobów objętych normami hEN. Dokładny zakres będzie określony aktami delegowanymi KE. Nie wszystkie wyroby zostaną objęte w tym samym czasie — priorytet mają kategorie o najwyższym wpływie na LCA budynku.

Co to jest Digital Product Passport (DPP)?

Digital Product Passport to cyfrowy rejestr z informacjami o wyrobie: skład materiałowy, właściwości środowiskowe (w tym EPD), substancje niebezpieczne, możliwości recyklingu. DPP ma ułatwić demontaż i recykling wyrobów na końcu życia budynku. Wymaganie wchodzi stopniowo od ok. 2027 r.

Czy CPR 2024 dotyczy tylko dużych producentów?

Nie — CPR dotyczy wszystkich producentów wprowadzających wyroby budowlane na rynek UE, niezależnie od wielkości firmy. Małe i średnie przedsiębiorstwa mogą korzystać z uproszczonych procedur oceny zgodności lub average industry EPD opracowanych przez stowarzyszenia branżowe — ale wymóg deklaracji środowiskowej będzie ich też dotyczyć.

źródła: Rozporządzenie (UE) 2024/3110 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2024 r. w sprawie wyrobów budowlanych, Dz.U. UE L 2024; Rozporządzenie (UE) 305/2011 (stare CPR) — uchylone; Dyrektywa 2010/31/UE (EPBD) ze zmianami z 2024 r.; Dyrektywa 2022/2464/UE (CSRD); Rozporządzenie (UE) 2020/852 (Taksonomia EU); European Commission, CPR Revision Impact Assessment SWD(2022) 399; EPD Polska / Multicert, komunikaty programowe 2025.