Inwentaryzacja cyklu życia wyrobów budowlanych oparta na polskich warunkach produkcji. Sześciowarstwowa walidacja z krzyżową weryfikacją E-PRTR i EU ETS.
Sześciowarstwowy system zapewnienia jakości danych zgodny z ISO 14044, EN 15804+A2 i walidacją regulacyjną E-PRTR/EU ETS.
Mapa zniekształceń — które polskie branże tracą, a które zyskują na uśrednianiu danych europejskich.
Orientacyjne oszacowanie emisji CO₂ z procesu energetycznego w oparciu o polskie wskaźniki emisji KOBiZE 2024.
Zbiory danych LCI, modele licencyjne, źródła danych i partnerzy walidacyjni. Eksport ILCD+EPD, EcoSpold v2, CSV.
Ocena cyklu życia (LCA) jest dziś jedyną uznaną międzynarodowo metodą kwantyfikacji wpływu środowiskowego wyrobów budowlanych. Deklaracje Środowiskowe Produktu (EPD) — oparte na wynikach LCA — stają się warunkiem dostępu do rynku europejskiego na mocy znowelizowanego Rozporządzenia o wyrobach budowlanych (CPR 2024/3110).
Problem polega na tym, że praktycznie wszystkie EPD sporządzane dla polskich wyrobów budowlanych opierają się na bazach danych niereprezentujących polskich warunków produkcji. Ecoinvent — de facto standard branżowy — modeluje procesy jako średnie europejskie lub globalne. Oznacza to, że polski producent cementu, stali czy betonu otrzymuje wynik LCA oparty nie na rzeczywistej emisyjności jego procesu produkcyjnego, lecz na uśrednieniu kilkudziesięciu krajów.
Konsekwencje tego stanu rzeczy działają w obu kierunkach. W sektorach, gdzie Polska osiąga wyniki lepsze od europejskiej średniej — jak technologia produkcji klinkieru z wysokim udziałem paliw alternatywnych (70–80% wobec średniej EU 56%) — uśrednione dane zawyżają ślad węglowy polskich produktów, karząc za inwestycje w nowoczesne technologie. W sektorach, gdzie Polska odstaje — przede wszystkim w miksie energetycznym (597 kg CO₂/MWh wobec EU ~295) — te same dane zaniżają rzeczywisty wpływ środowiskowy, ukrywając pilną potrzebę dekarbonizacji.
Norma ISO 14044:2006 formułuje wyraźną preferencję dla danych najbardziej reprezentatywnych geograficznie i technologicznie. Zasada ta — zwana zasadą proximity — oznacza, że dane krajowe powinny mieć pierwszeństwo nad danymi regionalnymi, a dane regionalne nad danymi globalnymi. poLCA realizuje tę zasadę, dostarczając dane inwentaryzacji cyklu życia (LCI) specyficzne dla polskich warunków produkcji, polskiego miksu energetycznego i polskiej infrastruktury transportowej.
Nie jest to kwestia narodowej dumy — lecz rzetelności metodologicznej. Normy ISO wymagają stosowania danych jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistości ocenianego systemu.
Wpływ doboru źródła danych na wynik końcowy LCA
Źródło: KOBiZE, „Wskaźniki emisyjności CO₂, SO₂, NOₓ, CO i pyłu całkowitego dla energii elektrycznej", dane za rok 2023.
„Rzetelna ocena środowiskowa wymaga danych oddających rzeczywistość — nie tylko tam, gdzie wypadamy niekorzystnie, ale również tam, gdzie polska technologia osiąga wyniki lepsze od europejskiej średniej."
Podstawa obliczeń w bazie poLCA dla procesów energetycznych (na 1 GJ energii)
| Wskaźnik | Miks elektr. PL | Gaz ziemny | Olej opałowy | Węgiel kamienny | Biomasa |
|---|---|---|---|---|---|
| CO₂ [kg/GJ] | 165,8 | 56,1 | 77,4 | 95,5 | 0,0 * |
| SO₂ [g/GJ] | 125,2 | 0,5 | 140,6 | 210,0 | 11,0 |
| NOx [g/GJ] | 145,3 | 46,0 | 55,0 | 160,0 | 85,0 |
| Pył całkowity [g/GJ] | 5,3 | 0,1 | 1,5 | 12,0 | 30,0 |
* Biomasa raportowana jako neutralna węglowo w cyklu krótkim, zgodnie z konwencją EU ETS. Źródło: KOBiZE 2024, wskaźniki IPCC 2006/2019.
Operator programu EPD Polska. Opracowanie i utrzymanie bazy danych poLCA.
Struktura grafowa, format JSON-LD, interfejs API (REST + GraphQL), aktualizacja kaskadowa, natywna parametryzacja, pełna trasowalność. Eksport: ILCD+EPD, EcoSpold v2, CSV/XLSX.