Część I: EN 15804 — dokąd zmierza norma?
Skąd wzięła się potrzeba rewizji A3?
W artykule omawiano EN 15804:2012+A2:2019 oraz przewidywane kierunki dalszych prac. Aktualne oznaczenie i status dokumentu należy sprawdzić w katalogu jednostki normalizacyjnej; prognoz nie należy traktować jako opublikowanej normy.
Problem polega na tym, że CPR 2024/3110 stawia przed normami zharmonizowanymi nowe wymagania, których A2 nie przewidywała. Między innymi:
- Obowiązkowe deklarowanie GWP w Deklaracji Właściwości Użytkowych i Zgodności (DoPC)
- Powiązanie danych EPD z Digital Product Passport (DPP)
- Umożliwienie weryfikacji w ramach Systemu 3+ (walidacja danych wejściowych, nie tylko wyniku)
- Potencjalne rozszerzenie o wskaźniki śladu środowiskowego PEF
Co może zmienić A3? Kierunki dyskusji
Na marzec 2026 r. nie istnieje formalny projekt normy EN 15804+A3 (brak prEN, brak FprEN). Poniższe kierunki wynikają z prac CEN/TC 350, dyskusji w ECO Platform i wymogów CPR 2024/3110 — nie są potwierdzonymi zmianami. Traktuj je jako prognozę, nie fakt.
Na podstawie prac CEN/TC 350 i wymagań CPR można wskazać kilka kierunków:
Kiedy można oczekiwać A3?
Artykuł przedstawiał przewidywania dotyczące dalszych prac normalizacyjnych. Nie ustala on aktualnego statusu projektu normy ani daty jego publikacji.
Dawna sekwencja przewidywanych dat rewizji A3 nie była potwierdzonym harmonogramem publikacji. Aktualny etap prac i termin należy sprawdzić w źródłowej dokumentacji normalizacyjnej; nie wynikają one z tej historycznej prognozy.
Ważność konkretnej deklaracji zależy od warunków programu i zmian dotyczących produktu lub wymagań. Nie należy gwarantować jej zachowania przez pięć lat wyłącznie na podstawie daty wydania.
Część II: System AVS 3+ — nowy mechanizm weryfikacji
Kontekst: systemy oceny w starym i nowym CPR
Stare CPR 305/2011 definiowało pięć systemów oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych (AVCP): 1+, 1, 2+, 3 i 4. Każdy z nich określał podział zadań między producentem a jednostką notyfikowaną — od pełnej certyfikacji (System 1+) do samodzielnej deklaracji producenta (System 4).
Materiał opisuje rozróżnienie między zmianami normy EN 15804, weryfikacją deklaracji środowiskowej i systemem oceny 3+. Zapowiedź rewizji normy nie jest jej opublikowanym wymaganiem, a recenzja modelu nie jest notyfikacją jednostki.
Czym System 3+ różni się od Systemu 3?
| Aspekt | System 3 | System 3+ |
|---|---|---|
| Zakres | Właściwości fizyczne / mechaniczne | Właściwości środowiskowe |
| Producent | Zleca badanie typu do laboratorium; prowadzi ZKP | Sam wykonuje ocenę LCA (zbiera dane, modeluje, oblicza); prowadzi ZKP |
| Jednostka notyfikowana | Laboratorium badawcze — wykonuje badanie typu | Jednostka walidacyjna — weryfikuje dane wejściowe, założenia, zgodność z regułami |
| Dokument wyjściowy | Raport z badania typu | Raport walidacyjny |
| Podstawa prawna | Załącznik V CPR (systemy 1+ do 4) | Rozp. delegowane (UE) 2024/2769 |
Kluczowa różnica: w Systemie 3 laboratorium samo wykonuje badanie — producent dostaje gotowy wynik. W Systemie 3+ producent jest odpowiedzialny za całą ocenę LCA, a jednostka notyfikowana pełni rolę walidatora, sprawdzając czy dane wejściowe są wiarygodne, założenia uzasadnione, a obliczenia zgodne z obowiązującymi regułami (np. EN 15804, PCR).
Rola jednostki notyfikowanej w systemie 3+
W systemie 3+ jednostka notyfikowana waliduje ocenę producenta, dane wejściowe, założenia, proces obliczeń i użycie oprogramowania. Zakres obejmuje również wstępną inspekcję zakładu w celu walidacji danych przedsiębiorstwa; określa go załącznik IX pkt 4 do CPR 2024/3110.
Weryfikacja deklaracji środowiskowej wyrobu (EPD) w programie i walidacja przez jednostkę notyfikowaną to odrębne procedury. Doświadczenie w weryfikacji EPD nie nadaje statusu jednostki notyfikowanej, a sama EPD nie zastępuje deklaracji właściwości użytkowych i zgodności ani oznakowania CE.
Które wyroby będą objęte Systemem 3+?
Właściwy system oceny trzeba ustalić z mającego zastosowanie aktu i specyfikacji. Poniższa wcześniejsza lista branż była prognozą; nie potwierdza kolejności ani dat obowiązków producentów.
- Prefabrykaty betonowe
- Wyroby ze stali konstrukcyjnej
- Stal zbrojeniowa i sprężająca
- Cement
- Wyroby termoizolacyjne
- Okna, drzwi, bramy i okucia
Kiedy System 3+ zacznie obowiązywać?
Według art. 95 ust. 9 CPR 2024/3110 wymagania i obowiązki z rozdziałów I–III zaczynają mieć zastosowanie do danej rodziny lub kategorii wyrobów po roku od przyjęcia właściwego aktu wykonawczego z art. 5 ust. 8 albo art. 6 ust. 1, chyba że akt wskazuje późniejszą datę. Wcześniejsze stosowanie specyfikacji jest możliwe od jej wejścia w życie, z przeprowadzeniem procedury prowadzącej do deklaracji właściwości użytkowych i zgodności. Wycofanie dawnych odniesień jest odrębnym krokiem: zgodnie z art. 95 ust. 10 Komisja dokonuje go w ciągu roku od rozpoczęcia stosowania tych wymagań i obowiązków. Samo opublikowanie normy przez CEN nie wyznacza tego terminu. Właściwy system oceny trzeba ustalić dla konkretnego wyrobu.
Wcześniejszy wniosek, że w marcu 2026 r. żaden producent nie miał obowiązku deklarowania potencjału globalnego ocieplenia (GWP) ani stosowania systemu 3+, był zbyt szeroki i został wycofany. Status należy ustalić dla konkretnego wyrobu i mających do niego zastosowanie przepisów. Plan prac Komisji COM(2025) 772, sekcja 1.3.8 i tabela 3, rozróżnia dostarczenie normy od przyjęcia aktu nadającego jej obowiązkowy charakter; podane w planie terminy są orientacyjne.
Co to oznacza dla polskich producentów?
Przygotowanie danych środowiskowych warto oddzielić od ustalenia obowiązków prawnych dla wyrobu. Poniższe wskazówki dotyczą organizacji danych; nie wyznaczają dat obowiązkowego stosowania systemu 3+.
Podsumowanie: co wiemy, a czego nie
| Temat | Status (III 2026) |
|---|---|
| EN 15804+A2 | Obowiązuje — podstawa wszystkich nowych EPD |
| EN 15804+A3 | Brak formalnego projektu — prace przygotowawcze CEN/TC 350 |
| System AVS 3+ | Istnieje prawnie (Rozp. 2024/2769) |
| Obowiązek GWP w DoPC | Nie obowiązuje — brak nowych hTS |
| Notyfikowane jednostki walidacyjne | Ramy prawne gotowe — brak notyfikowanych podmiotów |
| Digital Product Passport | Wymaga aktów wykonawczych KE — nieopublikowane |
źródła: Rozporządzenie (UE) 2024/3110 Parlamentu Europejskiego i Rady (nowe CPR), Dz.U. UE L 2024; Rozporządzenie delegowane (UE) 2024/2769 wprowadzające System AVS 3+; EN 15804:2012+A2:2019 — Sustainability of construction works; CEN/TC 350, program prac 2024–2026; ECO Platform, CEN/TC 350 subgroup on CPR Technical Acquis; European Commission DG GROW, Construction Products Regulation implementation.
Materiał pierwotnie opublikowano 10 marca 2026 r. Opis mechanizmu przejściowego skorygowano 19 października 2026 r. według art. 95 ust. 9–10 CPR. Status norm i obowiązki konkretnego wyrobu wymagają sprawdzenia aktualnych aktów.
